Yılmaz'a göre, konut fiyatlarındaki yapay yükselişin ardındaki temel neden, tamamen denetimsiz ilan girişleri.
Arz-Talep Dengesizliği ve Manipülatif Etki
Konut üretimi ile talep arasında halihazırda ciddi bir makas bulunuyor. Ancak Prof. Dr. Yılmaz, fiyatlardaki asıl sorunun bu makastan ziyade, seri ilan sitelerine hiçbir rasyonel dayanak olmadan, dileyenin dilediği rakamdan ilan girebilmesi olduğunu vurguluyor. Bu durum, piyasada tamamen suni bir fiyat artışı ve algı yönetimi yaratıyor.12 Milyon ile 28 Milyon TL Arasındaki Uçurum: Domino Etkisi
Piyasadaki kontrolsüzlüğün en net göstergesi, aynı niteliklere sahip gayrimenkuller arasındaki devasa fiyat farkları. Aynı platformda, 12 Milyon TL'ye aylardır satılamayan 4+1 bir konut ilanı dururken, birebir aynı metrekareye ve özelliklere sahip bir başka konutun 28 Milyon TL bedelle ilana çıkarıldığı görülebiliyor. Mülk sahipleri, piyasa rayicini analiz etmek yerine bu "balon" ilanları referans alarak kendi gayrimenkullerine değer biçiyor. Zincirleme bir domino etkisi yaratarak piyasayı gerçeklerden koparan bu yapay spekülatif alanın dünyada başka bir örneği bulunmuyor. Neredeyse 1 yıldır farklı fiyatlardan yayında tutulan satılamamış hayalet ilanlar, rasyonel zemini tahrip ediyor.EİDS ve Yönetmelikler Neden Yetersiz Kaldı?
Ticaret Bakanlığı'nın bu kontrolsüz alanı disiplin altına alma çabaları ne yazık ki beklenen etkiyi yaratmadı. Otomobil piyasasındaki fiyat balonu "6 ay 6 bin kilometre" kuralıyla patlatılmış olsa da, konut fiyatlarında devreye alınan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) işe yaramadı. Çünkü suni fiyatlandırmanın salt kimlik veya yetki doğrulamasıyla denetlenmesi teknik olarak mümkün değil. İlanlar piyasa gerçeklerinden kopuk, tamamen yapay bir ekosistemden oluşuyor.Rasyonel Çözüm: Zorunlu Değerleme Raporu Sistemi
Emlak ilanlarının rasyonellikten uzaklaştığı bu tabloda, spekülatif ortamın ortadan kaldırılması için tek bir çözüm yolu bulunuyor. Prof. Dr. Yılmaz, konut ilanlarına mutlak suretle değerleme raporu zorunluluğu getirilmesi gerektiğini belirtiyor. Bu süreç, sadece ilan aşamasını değil, tapu devir işlemlerinin de doğrudan bu rapor baz alınarak yapılmasını kapsamalı. Sektör temsilcilerine göre, böylesi şeffaf bir sistemin hayata geçmesi durumunda, yapay konut fiyatları sadece bir ay içerisinde gerçek değerlerine düşecektir.