2024'te Ar-Ge'ye 651 milyar TL harcadık! GSYH payı yüzde 1,46 oldu

2024 yılı istatistiklerine göre gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması, bir önceki yıla göre 274 milyar TL artarak 651 milyar 822 milyon TL'ye ulaştı. Ar-Ge harcamalarının GSYH içindeki payı yüzde 1,39'dan yüzde 1,46'ya yükseldi. Mali ve mali olmayan şirketler yüzde 64,8 payla en büyük katkıyı sağlarken, personel harcamaları yüzde 59,5'lik en büyük kalemi oluşturdu.

TÜİK'in verilerine göre, 44 trilyon 587 milyar TL'lik GSYH içinde Ar-Ge payı yüzde 1,46 oldu. Harcamalar, mali ve mali olmayan şirketlerde yüzde 64,8, yükseköğretimde yüzde 30,9 ve genel devlette yüzde 4,3 pay aldı.

Ar-Ge finansmanında mali ve mali olmayan şirketler yüzde 53,8 payla lider; genel devlet yüzde 30,4, yükseköğretim yüzde 12,9, yurt dışı kaynaklar yüzde 2,9 ve diğer yurt içi kaynaklar yüzde 0,01 pay aldı. Tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 310 bin 473 Ar-Ge personeli çalıştı; yüzde 67,1’i mali ve mali olmayan şirketlerde, yüzde 30’u yükseköğretimde, yüzde 2,9’u genel devlette.

Kadın Ar-Ge personeli oranı yüzde 34,2 (106 bin 74 kişi); yükseköğretimde yüzde 47,9 ile en yüksek oldu. Eğitim düzeyinde lisans yüzde 39,9, doktora yüzde 30,6, yüksek lisans yüzde 20,3 pay aldı. TZE’de lisans yüzde 48,9, doktora yüzde 21,2 olarak verilere yansıdı.

BÖLGESEL DAĞILIM

En fazla harcama TR10 (İstanbul) yüzde 33,4, TR51 (Ankara) yüzde 27,8, TR42 (Kocaeli vb.) yüzde 9,4 bölgesinde olurken, personel bakımından yüzde 32,6 İstanbul, yüzde 19,2 Ankara, yüzde 8,3 Kocaeli grubu sıralamayı aldı.

Mali ve mali olmayan şirketlerin 422 milyar TL Ar-Ge harcamasının yüzde 52,7’si Ar-Ge merkezlerinde; yüzde 89,4’ü 250+ çalışanlı girişimler tarafından yapıldığı gözlendi.

İmalat sanayinde 210 milyar TL harcamanın yüzde 46,9’u yüksek teknoloji, yüzde 40,2’si orta-yüksek teknolojide oldu.

Araştırmacı sayısı, orta-yüksek teknolojide 31 bin 701, yüksek teknolojide 22 bin 93 olurken, dolaylı teşvikler yüzde 25,1 pay aldı. Dolaylı Ar-Ge teşvikleri, şirket Ar-Ge harcamalarında yüzde 14,8’den yüzde 25,1’e yükseldi. Şirket harcamaları ise 11,2 milyardan 422 milyara ulaştı.