Hane bütçesinin en büyük yükü konut ve kira!

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına göre, vatandaşların bütçesinde en büyük payı yüzde 29,3 ile konut ve kira harcamaları aldı. Düşük gelirli haneler gelirlerinin yaklaşık yüzde 39'unu barınmaya ayırırken, en fazla israf edilen gıda grubu ise taze meyve ve sebzeler oldu.

Araştırmaya göre, hanehalklarının tüketim amaçlı harcamaları içinde en yüksek pay yüzde 29,3 ile konut ve kira harcamalarına ayrıldı. Bu kalemi yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları takip etti.

Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları aldı.

GELİR DÜŞTÜKÇE BARINMA YÜKÜ ARTTI

Gelir gruplarına göre yapılan inceleme, düşük gelirli hanelerin bütçelerinde barınma ve gıdanın çok daha büyük yer tuttuğunu ortaya koydu. En düşük gelir grubundaki haneler harcamalarının yüzde 38,7'sini konut ve kiraya, yüzde 29,2'sini gıda ve alkolsüz içeceklere ayırırken, ulaştırmaya yalnızca yüzde 8,6 pay ayırabildi.

En yüksek gelir grubundaki hanelerde ise ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25'e yükselirken, konut ve kira harcamaları yüzde 25,7, gıda harcamaları ise yüzde 12,4 seviyesinde gerçekleşti. Böylece yüksek gelirli hanelerin ulaştırmaya ayırdığı payın, düşük gelirli hanelere göre yaklaşık üç kat fazla olduğu görüldü.

GELİR KAYNAĞI HARCAMA ALIŞKANLIKLARINI ETKİLİYOR

Temel gelir kaynağı maaş, ücret ve yevmiye olan haneler bütçelerinin yüzde 26,4'ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9'unu ulaştırmaya ve yüzde 16'sını gıda harcamalarına ayırdı.

Müteşebbis geliriyle geçinen hanelerde ise ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25,9'a yükselirken, konut ve kira harcamaları yüzde 25,5, gıda harcamaları ise yüzde 17 olarak kaydedildi.

TEK YAŞAYANLAR KİRAYA DAHA FAZLA BÜTÇE AYIRIYOR

Hane büyüklüğüne göre yapılan değerlendirmede, tek kişilik hanelerin bütçelerinin yüzde 41'ini konut ve kira harcamalarına ayırdığı görüldü. Aynı grupta ulaştırma harcamalarının payı yüzde 14,4, gıda harcamalarının payı ise yüzde 14,3 oldu.

Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı kalabalık hanelerde ise gıda harcamalarının payı yüzde 23,7'ye çıkarken, konut ve kira harcamalarının payı yüzde 24,4 olarak gerçekleşti.

EN FAZLA TAZE MEYVE VE SEBZE İSRAF EDİLİYOR

Araştırmada gıda israfına ilişkin veriler de dikkat çekti. Hanehalklarında en fazla israf edilen gıda grubunun yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler olduğu belirlendi. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri takip etti.