Sözleşme yenileme döneminde yapılan kiraya zam oranında 12 aylık ortalama Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) dikkate alınıyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) dün açıkladığı TÜFE 12 aylık ortalama yüzde 22.58’lik olunca, yeni kira sözleşmesi yapacak vatandaşlar için zam oranı da yüzde 22.58 oldu. Bu durumda kira bedeli 2 bin lira olan bir hanenin yeni dönem kirası 2 bin 451 liraya yükselecek.
Arzın az, talebin fazla olması nedeniyle kira fiyatları hızla artışa geçti. Bu durumu fırsata çevirmek isteyen kimi mülk sahipleri de yasal oranın üzerinde zam talep etmeye ya da evini daha yüksek fiyatla kiraya vermek için haksız tahliye talebinde bulunmaya başladı. Peki bu mümkün mü? İşte kira artışlarıyla ilgili merak edilenler:- Kira zammı 12 aylık TÜFE ortalaması ile yapılır. Ev sahipleri bu oranın üzerinde zam talep edemez.- Kira zammı yılda bir kez ve sözleşme yenileme döneminde yapılır. Kimi ev sahipleri ‘ara zam’ talebinde bulunsa da bu hukuka aykırı.- Kiracılar sözleşme yenileme döneminde belirlenen yeni rakam için sözlü anlaşma yapmaktan kaçınmalı, yeni dönem kirasını yazılı olarak belirlemeli. Söz gelimi bu ay zam yüzde 22.58’ken siz yüzde 15 rakamında uzlaştınız. Ancak bu yazılı değilse, mülk sahibi önümüzdeki aylarda yapmadığı zamlar için hak talep edebilir.- Ev sahibi keyfi olarak sizden tahliye talep edemez. Kendisinin ya da bakmak zorunda olduğu kişilerin ihtiyacı varsa isteyebilir. İhtiyaç nedeniyle tahliyede evi 3 yıl başkasına kiraya veremez. Verirse tazminat öder.- Yasal artış oranında zam yapan ve kirasını düzenli ödeyenlerin endişe etmesine gerek yok. Bununla birlikte bazı durumlar ev sahiplerinin dava açma hakkı var. Kiralık eve yoğun talep olan bugünlerde ev sahipleri iki seçeneği değerlendiriyor. İlki; kiralama üzerinden 5 yıl geçtiyse ‘kiraya zam yapsam da rakam bölge ortalamasının altında kaldı’ diyerek ‘kira tespit davası’ açıyor. Dava sonunda ev sahibi ne isterse o rakam geçerli olmuyor, kiracının da hakları korunarak bölge ortalaması üzerinden ‘hakkaniyet indirimi’ uygulanıyor. İkinci seçenek; kira sözleşmelerinde 10 yıllık sözleşme uzama süresi dolanlar için gerekçe gösterilmeden tahliye isteniyor. Bu durumda en az 3 ay önce kiracıya yazılı fesih bildirimi yapılması şart.
Arzın az, talebin fazla olması nedeniyle kira fiyatları hızla artışa geçti. Bu durumu fırsata çevirmek isteyen kimi mülk sahipleri de yasal oranın üzerinde zam talep etmeye ya da evini daha yüksek fiyatla kiraya vermek için haksız tahliye talebinde bulunmaya başladı. Peki bu mümkün mü? İşte kira artışlarıyla ilgili merak edilenler:- Kira zammı 12 aylık TÜFE ortalaması ile yapılır. Ev sahipleri bu oranın üzerinde zam talep edemez.- Kira zammı yılda bir kez ve sözleşme yenileme döneminde yapılır. Kimi ev sahipleri ‘ara zam’ talebinde bulunsa da bu hukuka aykırı.- Kiracılar sözleşme yenileme döneminde belirlenen yeni rakam için sözlü anlaşma yapmaktan kaçınmalı, yeni dönem kirasını yazılı olarak belirlemeli. Söz gelimi bu ay zam yüzde 22.58’ken siz yüzde 15 rakamında uzlaştınız. Ancak bu yazılı değilse, mülk sahibi önümüzdeki aylarda yapmadığı zamlar için hak talep edebilir.- Ev sahibi keyfi olarak sizden tahliye talep edemez. Kendisinin ya da bakmak zorunda olduğu kişilerin ihtiyacı varsa isteyebilir. İhtiyaç nedeniyle tahliyede evi 3 yıl başkasına kiraya veremez. Verirse tazminat öder.- Yasal artış oranında zam yapan ve kirasını düzenli ödeyenlerin endişe etmesine gerek yok. Bununla birlikte bazı durumlar ev sahiplerinin dava açma hakkı var. Kiralık eve yoğun talep olan bugünlerde ev sahipleri iki seçeneği değerlendiriyor. İlki; kiralama üzerinden 5 yıl geçtiyse ‘kiraya zam yapsam da rakam bölge ortalamasının altında kaldı’ diyerek ‘kira tespit davası’ açıyor. Dava sonunda ev sahibi ne isterse o rakam geçerli olmuyor, kiracının da hakları korunarak bölge ortalaması üzerinden ‘hakkaniyet indirimi’ uygulanıyor. İkinci seçenek; kira sözleşmelerinde 10 yıllık sözleşme uzama süresi dolanlar için gerekçe gösterilmeden tahliye isteniyor. Bu durumda en az 3 ay önce kiracıya yazılı fesih bildirimi yapılması şart.
