Dijital demans çocukları tehdit ediyor

Elektronik cihazlara bağımlılığın özellikle çocuklarda dikkat dağınıklığı, hafıza sorunları ve bilişsel gerilemeye yol açtığını aktaran Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, “Değişen dünyada uzaktan eğitim ve online iş imkanları, ayrıca son zamanlarda yapay zekanın baş döndürücü hızla artması teknolojiye olan bağımlılığımızı artırıyor ve dijital demans salgınının etkilerini hızlandırıyor.” dedi. Çocuklara teknolojiyi akıllıca kullanmayı öğretmenin kaçınılmaz bir gereklilik olduğuna dikkat çeken Şalçini, çocukların ebeveynlerinin aynası olduğunu ve değişimin bizimle başlayacağını vurguladı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, dijital demansın çocuklar ve yetişkinler üzerindeki olumsuz etkilerinden ve beyni sağlıklı tutmak için alternatif etkinliklerin öneminden bahsetti.

Dijital demansın, 2012 yılında Alman sinirbilimci Manfred Spitzer tarafından bilişsel yeteneklerin bozulmasına neden olan dijital teknolojinin aşırı kullanımını tanımlamak için türetilen bir terim olduğunu hatırlatan Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, “Dijital demans, bireyler elektronik cihazlarında aşırı miktarda zaman geçirdiklerinde gelişir.” dedi.

Spitzer'e göre insanların teknolojik cihazlar sayesinde, telefon numaraları, şifreler ve diğer bilgileri cihazlara depolayarak zihinsel aktivitelerini makinelere yaptırdıklarını dile getiren Şalçini, “Bunun sonucunda gençler ve özellikle ergenlerin bilişsel yeteneklerinde bir düşüş görülüyor. Dijital çağda büyüyen çocukların bilişsel sorunlar ve dikkat sorunları geliştirdiği, ayrıca hafıza, organizasyon, muhakeme, problem çözme ve yüz yüze sosyal iletişimde sorunlar yaşadıkları görülüyor.” şeklinde konuştu.

Dijital demans, bu yüzyılın görmezden gelinen bir salgını

COVID-19 salgınının bizi eve hapsederek teknolojiye karşı bağımızı artırdığına dikkat çeken Dr. Celal Şalçini, “Değişen dünyada uzaktan eğitim ve online iş imkanları, ayrıca son zamanlarda yapay zekanın baş döndürücü hızla artması teknolojiye olan bağımlılığımızı artırıyor ve dijital demans salgınının etkilerini hızlandırıyor.” dedi.

Dijital demansın, bu yüzyılın görmezden gelinen bir salgını olduğunu ve bunun da gelecek nesilleri etkileyeceğini vurgulayan Şalçini, şunları söyledi:

“Bugün hepimiz, temel günlük görevleri bile tamamlayamayacak kadar dikkatimizin dağıldığı dijital bunama durumundayız. Başta Alzheimer hastalığı olmak üzere bunama yelpazesindeki hastalıklar yaşla birlikte artarken, dijital demans gelişen beyinleri olan çocukları bile etkileyebiliyor. Elektronik cihazların genç yaşta aşırı kullanımı, doktorlar ve psikologlar için artan bir endişe kaynağı. Sosyal izolasyon, hareket eksikliği, öfke, kısa süreli hafıza kaybı, gelişimsel gecikmeler dijital demansın belirtilerinden bazıları. Günümüzde sınıflarda bile kaçınılmaz olarak teknoloji kullanımı giderek fazlalaşmış durumda. Fakat gelecek nesillere teknolojiyi akıllıca kullanmayı öğretmek gerekiyor.”

Açık havada vakit geçirmek gerçek zamanlı problem çözmeyi teşvik ediyor…

“Çalışmalar, basılı materyalleri okumanın okuduğunu anlamayı artırdığını gösteriyor.” diyen Dr. Celal Şalçini, “Bu sebeple okumak için tablet ve akıllı telefon yerine dergi, çizgi roman, gazete gibi basılı medyayı daha fazla kullanması teşvik edilmeli.” dedi.

Beyni aktif ve sağlıklı tutmak için oyun oynama ve egzersiz yapmanın son derece önemli olduğunun bilindiğini hatırlayan Şalçini, “Açık hava sporları oynamak gerçek zamanlı problem çözmeyi teşvik eder. Çocukların teknolojik cihazlarda sadece dikkat artırıcı ve reaksiyon zamanı temelli oyunlar yerine en azından düşünmeye ve problem çözmeye izin veren satranç, scrabble, yapboz gibi oyunları oynamaları teşvik edilmeli. Ayrıca çocuklar ebeveynlerinin aynasıdır, gördüğünü uygular, duyduğunu değil. Değişim bizimle başlar.” diyerek sözlerini tamamladı.