Matrah da çipi bekliyor

Otomotiv firmaları yılın son fiyat listelerini açıkladı. Bu ay için geçerli olacak fiyatlara göre, yüzde 50’lik ÖTV diliminde 6 markanın 11 otomobil modeli yer alırken, yüzde 80’e kadar olan ÖTV limitinde yaklaşık 10 markanın 17 civarında otomobil+hafif ticari araç modeli kaldı. Söz konusu dilimlerde kalan otomobiller genel olarak 1.0 motor hacmine sahip, manuel vites seçenekli ve baz donanımlı modellerden oluştu. Yüzde 50 ve yüzde 80 ÖTV dilimindeki otomobillerin yerini yavaş yavaş hafif ticari araç modellerine bırakması ise dikkatleri çekti. Ülkemizde Euro kuruna bağlı olarak değişkenlik gösteren otomotiv fiyatları Ağustos ayından bu yana yükselişini sürdürürken, tüm gözler matrahlarda yapılacak yeni güncellemeye çevrildi. Ancak, burada da tüketicilerin karşısına çip krizinden kaynaklı tedarik sıkıntıları çıktı. Uzmanlar, zaten çok sınırlı olan arz nedeniyle yapılacak bir güncellemenin talebi beklentilerin üzerinde arttıracağına dikkat çekerken, güncelleme için döviz kurlarının oturması ile çip krizinin etkilerinin azalmasının beklenildiğinin altı çizildi.

YÜKÜ TİCARİ SIRTLADI

Kasım ayı pazar sonuçları ise ÖTV matrahındaki değişiklikler ve çip krizinin etkilerini yeniden ortaya koydu. Bu dönemde, otomobil satışları azalırken, daha az çipe ihtiyaç duyan ve vergisi makul seviyede kalan hafif ticari araçlar satışlarını arttırdı. Fiat Fiorino, Fiat Doblo ve Ford Transit Courier gibi araçlar kasım ayının gözdesi oldu. Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) verilerine göre, kasımda otomobil ve hafif ticari araç satışları bir önceki yılın aynı dönemine oranla yüzde 24.9 azalarak 60 bin 216 adet oldu. Otomobil satışları kasımda bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 33.2 azalarak 42 bin 982 adet olarak gerçekleşti. Bu dönemde hafif ticari araç satışları ise yüzde 9.2 artarak 17 bin 234 adet oldu. Otomobil ve hafif ticari araç pazarı, 10 yıllık kasım ayı ortalama satışlara göre 24.7 azaldı. Otomobil pazarı ise 10 yıllık kasım ayı ortalama satışlara göre 29.9 azaldı.

ARZ SIKINTISI SÜRÜYOR

Çip krizinden kaynaklı arz sorunun yılın ikinci yarısında bu kadar etkili olacağını kimsenin beklemediğini ifade eden ODD Genel Koordinatörü Hayri Erce, matrah dilimlerinde güncellemeye ihtiyaç olduğunu ancak matrahlar güncellense bile çip krizinden ötürü araç bulunurluluğu sorununun devam edeceğini söyledi. Erce, “Aralık ayında firmalar önceden yapmış olduğu satışların teslimatlarına devam ediyor. Sektör için oldukça karmaşık bir ay. Öte yandan, çip krizinden kaynaklı arz sıkıntıları devam ediyor. Yeni yıldan itibaren yüzde 50 ÖTV diliminde araç kalma ihtimali ortadan kalkmış olacak. Yüzde 80’lik dilimde ise çok az modelin kalacağını öngörüyoruz. Çip krizinden kaynaklı sıkıntıların ise sene başından yaz aylarına kadar kademeli olarak azalacağını düşünüyoruz” şeklinde konuştu.

‘ARA DİLİMLER SPEKÜLASYONUN ÖNÜNE GEÇER’

Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Turgay Mersin ise ÖTV matrahlarındaki güncelleme için Bakanlık nezdinde görüşmelerin sürdüğünü bildirdi. Mersin şöyle konuştu: “Yetkililer her şeyin farkında ve son durumu takip ediyor. Alt dilimlerde çok sınırlı araç kaldı ancak bu ay için olası bir güncelleme beklemiyoruz. Bu noktada, biz yüzde 50 ile 80’lik dilimler arasına 60 ve 70’lik matrah dilimleri konulmasını da öneriyoruz. Mevcut durumda aracın vergisiz fiyatı 150 bin TL’yi 1 TL bile geçse, bir üst dilime girdiği için 60-70 bin TL’lik zamlar oluşabiliyor. Bu durum hem enflasyonu yükseltiyor hem de özellikle ikinci el araç pazarında spekülasyonlara yol açıyor.”