UNESCO'da Türkiye'nin varlık sayısı artıyor! Zerzevan Kalesi ve Mithraeum 2026'da değerlendirilecek

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, TBMM'de Bakanlığın 2026 bütçe sunumunda Türkiye'nin arkeoloji, restorasyon ve kültürel miras alanında dünya çapında öncü konuma yükseldiğini söyledi. UNESCO Dünya Mirası'nda Türkiye'nin varlık sayısı artarken, Zerzevan Kalesi ve Mithraeum'un adaylık dosyası 2026'da değerlendirilecek.

Türkiye’nin, yıllık 780 kazı ve araştırma çalışmasıyla dünyada lider konumda olduğunu belirten Ersoy, 2025 yılı itibarıyla 65 ilde 255 kazı alanında çalışmaların sürdüğünü söyledi. Yabancı heyetlerce yürütülen 29 kazının da 12 aylık programa dahil edildiğini aktaran Ersoy, her birine Türk Koordinatör Kazı Başkanı atandığını kaydetti.

“Yerli ve milli Türk arkeolojisi bugün bütün insanlık tarihini aydınlatacak çalışmalara ev sahipliği yapıyor” diyen Ersoy, 2025 yılında 15 binden fazla envanterlik eserin gün yüzüne çıkarıldığını, bu çalışmalar için 3,5 milyar lira kaynak ayrıldığını ifade etti. Proje kapsamında ilk 11 ayda 1200’den fazla uzman ile 3 binden fazla çalışanın istihdam edildiğini de vurguladı.

UNESCO’DA TÜRKİYE’NİN VARLIK SAYISI ARTIYOR

Ersoy, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Türkiye’ye ait varlık sayısının 22’ye yükseldiğini belirterek, Zerzevan Kalesi ve Mithraeum’un adaylık dosyasının 2026’da değerlendirilmek üzere Dünya Miras Merkezi’ne sunulduğunu açıkladı. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki varlık sayısının ise 79’a ulaştığını söyledi.

AYASOFYA’DA EN KAPSAMLI RESTORASYON

Bu yılın ilk 9 ayında 101 eserin onarım ve restorasyonunun tamamlandığını, yıl sonuna kadar bu sayının 121’e çıkarılacağını ifade eden Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’ndeki çalışmaların Mimar Sinan’dan bu yana yapılan en kapsamlı restorasyon olduğunu belirtti. Ersoy, Ayasofya’daki tüm çalışmaların bilimsel yöntemlerle yürütüldüğünü vurgulayarak, “Bir yıllık hazırlık sürecinde 50’den fazla toplantı yapıldı. Statik hesaplar, zemin testleri ve jeoradar taramalarıyla alınan kararlar laboratuvar çalışmalarıyla belirlendi” dedi.

 

Hatay’da Eski Meclis ve Gastronomi binalarındaki restorasyonlarla Kurtuluş Caddesi’ndeki kentsel tasarım uygulamalarının ikinci etap çalışmalarının gelecek yıl başında tamamlanacağını söyleyen Ersoy, tarihi Meclis binasının Devlet Tiyatroları’na bağlı yerleşik bir sahne olarak yeniden işlevlendirileceğini açıkladı.

KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE VE ZİYARETÇİ SAYILARI

Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele kapsamında 2025 yılında yurt dışından 180 eserin iadesinin sağlandığını belirten Ersoy, 2002-2025 yılları arasında ülkeye kazandırılan eser sayısının 13 bin 448’e ulaştığını, bunların 9 bin 133’ünün 2018 sonrası getirildiğini kaydetti. Bakan Ersoy, Türkiye genelinde 217 müze ve 146 düzenlenmiş ören yerinin hizmet verdiğini belirterek, 2025 yılı kasım ayı sonu itibarıyla müze ve ören yerlerini yaklaşık 31 milyon 750 bin kişinin ziyaret ettiğini sözlerine ekledi.